Sommige van jullie zullen al weten dat ik al een tijdje speel met het idee van de aankoop van een nieuwe mount omdat mijn RC6, of mijn SDQ72, of mijn C8 of mijn ED100 toch ook iets meer sterrenlicht zouden mogen zien naast de vaste GSO 200f4. Ik heb nog de NEQ5 Synscan naast een gemotoriseerde EQ5 en de LXD75, maar al deze monteren zitten op hun limiet voor astrofotografie wegens de 6~7 kg aangeraden maximale load.

Als ik de RC6 met reducer (0.67x) met een lichte SVbony 585c (SV705c) en met filterlade evenals de Gemini focusmotor en een Orion volgcamera met ZWO 120mini op de EQ5 zet, dan zijn mijn pdh2 afwijkingen ruim tussen de 1.5 en 2″ of 0.5px. Als je deze waardes echter in de astronomy tools calculator smijt, dan krijg je volgende opmerking:
“The ideal pixel size for OK Seeing (2-4″ FWHM) seeing is: 0.67 – 2” / pixel. This combination leads to slight over-sampling. Will require a good mount and careful guiding.“

Zit ik dus met het laatste puntje in problemen. Ik heb geen careful guiding……
Na heel wat lezen en denken over hoe ik dit technisch probleem kan opvangen met minimale investering, kom ik tot volgende conclusies:

• Aankoop van een CCD camera met groter sensor (533MC of zelf 2600MC)
  Geschatte investering: 800~1500 EUR en de camera is zwaarder dus met de EQ5?
• Aankoop van een harmonic drive type Skywatcher 150i
  Geschatte investering: 2500 ~2800 EUR
• Proberen mijn EQ5 zo aan te sturen dat hij op zijn limieten toch voldoende guidance heeft

Voor dat laatste (betere guidance), heb ik al van alles geprobeerd van een langere guidescope, tot andere guidecamera tot betere polar alignment etc maar nooit betere resultaten gekregen. Toch begon ik me af te vragen of dat OAG (Off Access Guider) gedoe misschien een uitweg zou betekenen. Minder topzwaar, meer focal lengte en ook geen flex op de guidecamera. Nadat ik van een clublid een OAG heb geleend, zie ik toch wel verschillende uitdagingen. Je hebt de dikte van de OAG, de bevestiging van de volgcamera, de omvang van het prisma etc. Ik laat het nog even bezinken.

Dit tot ik onderstaande opmerk:

De allernieuwste OAG van SVbony aan 50% korting en wegens lancering ook nog een gratis SVBony 2″ UV/IR cut filter erbij ter waarde van 36.86 EUR !
Toch bekijk ik de OAG nog een extra keer want hij lijkt me geen schroefdraad te hebben aan de kant van de camera. Omdat de website aangeeft dat de OAG met de filterlade SV226 samen werkt (die ik al heb), lijkt me dit een deal die ik niet kan laten liggen.

Toch laat ik me vangen in de details. De SV226 lade die ik heb, is blijkbaar een oudere versie en de nieuwe SV226 is voorzien van voorgeboorde gaten met M3 draad. Daar ik de oude versie heb, heb ik dus enkel schroefdraad en niet deze gaten en zijn die nu net noodzakelijk om de lade op de OAG te kunnen vijzen ! Grommel en gevloek met een mail naar SVbony of er een adaptor bestaat.

Omdat we maar beperkte opklaringen krijgen, ga ik voor de harde aanpak. Ik neem een boormachine en een draadtap en zorg zelf voor 3 mm gaten in de filterlade. Alles op elkaar vijzen en we zijn klaar. Omdat je alles op elkaar vijst, heb ik een hoek van ongeveer 10° tussen de CCD en het prisma. Doordat ik met een 585c werk, is dat echter geen probleem en zit het grote prisma niet in de weg. Een APS-C CCD was misschien minder vergevensgezind geweest.

Bij de montage op de telescoop, heb ik nog een uitdaging om de volgcamera ook scherp te krijgen. De ZWO 120mini moet ik werkelijk helemaal in de helical focuser zetten. Een camera met korte neus, zou dus niet werken.

Intussen hebben we opklaringen en kan ik polar alignment uitvoeren en de testen starten. Wegens de korte opklaringen, kan ik maar maximaal 1 uur opnames doen maar…..

Alhoewel ik in PHD2 calibratie problemen heb, kan ik toch nog gedurende 30 minuten PHD2 gebruiken en ik zie dat mijn afwijking onder de 1″ blijft. Halvering dus. Dat is een succes voor deze mount ! Missie geslaagd. PHD2 moet wel nog mijn harmonische afwijking opnieuw aanleren, dus zal enkel nog verbeteren.

Met maar 14 opnames van 2 minuten (of dus 30 min in totaal) kan ik van de M81 niet veel meer maken dan ingesloten. Let niet teveel op de stofbollen. Geen flats genomen wegens pure testsessie en daarom zie je de vele stofbollen en zelf een heuse dikke worm in de nevel. 😉

Vandaag wil ik het eens hebben over een voor mij terugkerend probleem, namelijk de meridian flip en de gevolgen op de stacking van mijn opnames

Wat is een meridian flip (eenvoudig versie)?
Zoals je wel weet roteert de aarde rond zijn as over een tijd van 24u. Door deze rotatie gaan sterren dus bewegen rond een as die van de zuidpool naar de noordpool loopt. Deze as loopt ongeveer door de noord ster (Polaris), waardoor het lijkt dat alle sterren rond de noord ster draaien. Als we dus een fototoestel naar de hemel richten en een sluitertijd van enkele minuten gebruiken, krijgen we onderstaande effect. Sterren worden streepjes.

Om dit op te vangen, maken we gebruik van motoren op het statief/montering om deze roatie tegen te gaan. Daarom gaan we op een equatoriale montering de telescoop tegen de klok in laten draaien (RA). Nu kan het zo zijn dat de telescoop op een bepaald moment gaat botsen tegen het statief en daarom doen we een “meridian flip” waarbij we de montering 180° gaan roteren in de richting van de klok om zo de telescoop weer veilig te laten roteren. Deze “meridian flip” gaat echter ervoor zorgen dat er wat verschuiving zit in de opnames. Als we dan alle foto’s op elkaar gaan leggen, dan krijgen we een effect zoals hieronder waarbij we verschillende ruis/signaal en licht kunnen krijgen. Dit zeker indien we opnames hebben over verschillende uren of verschillende dagen.

Hoe gaan we dit nu opvangen? (extra tips welkom)
In een ideale wereld kan je na een “meridian flip” een nieuwe platesolve uitvoeren waarbij voor en na zo perfect mogelijk overlappen zodat je weinig randjes krijgt. Mijn ervaring is dat dit door vele redenen, zeer moeilijk te bereiken is. Daarom volgende tips.

Ik behandel dit probleem op 3 manieren:
– Wegknippen: We gaan deze randjes wegknippen. Hierdoor verliezen we natuurlijk heel wat informatie.
– Software: Als het verschil niet te groot is, dan kan je met DBE (Dynamic Background Extraction) heel wat bereiken. Hierbij gaat de software gemiddeldes berekenen van de background en dan verschillen uitvlakken. In bovenstaande geval gaat dit niet meer lukken.
– Dubbele stacking: Hierbij ga je dus de foto’s voor en na de merdian flip onafhankelijk van elkaar stacken. Je krijgt dan 2 master stacks. Op elk van de stacks kan je al DBE loslaten waardoor beide stacks al wat benaderen. Nu ga je de twee stacks nog eens laten stacken in software. De software zal de verschillen grotendeels opvangen via “normalisatie”. Het resultaat is zeker niet perfect maar veel beter dan hierboven.

Het resultaat van de dubbele stacking kan je hieronder vinden. Een beetje donkere opname van een stukje IC1848. 180 opnames van 3 min of dus bijna 9 uur.
Bewerking in Siril en Gimp (dus gratis opensource tools)

Ik hoop dat dit ook andere kan helpen deze problemen op te vangen.

Tijdens de vergaderingen wordt de ZWO Seestar regelmatig aangehaald als een snelle grab-to-go telescoop met als leuk extra de ongelooflijk actieve software ontwikkeling waardoor je wel elke 3 maand iets nieuw kan proberen.
De laatste ontwikkeling is zo geniaal als eenvoudig. Als je een registratie hebt op de community van Seestar, dan kan je nu ook je Seestar bedienen vanop afstand zonder de nood aan een VPN of een direct netwerk. Je ziet dan ook de Seestar meer en meer verschijnen als een volledig geautomatiseerde telescoop die je kan installeren in een remote observatorium.
Zie ook hier: https://youtu.be/oicvkaRVYLM?si=TK5SXYD5ihLP2G4X

Toch wil ik het eigenlijk niet daarover hebben, maar eerder over het ongelooflijk gemakkelijk instellen van de Seestar op equatoriale modus zonder veel extra materiaal.
In de vergadering hoor ik soms de opmerking dat je een voetje nodig hebt zoals hieronder.

Ik heb deze ook (gekocht voor mijn Skywatcher AZ-GTI) maar gebuik die niet want ik vind dit teveel prutsen met de instelvijzen en de hendels. Alles zit gewoon in de weg of is moeilijk bereikbaar als de Seestar op de mount staat.

Mijn oplossing is daarom gewoon een ball head op een stevige mount zoals hieronder.

Het statief is een Monfrotto 290 xtra die tot 10 kg kan dragen (5 kg met veiligheidsmarge) en de ball head Sirui G-20KX (heeft een frictie knop) die tot 20 kg kan ondersteunen dus een Seestar 50 van 3 kg is geen probleem. Het instellen is werkelijk 15 seconden waarbij ik de ball head zo instel dat het open gedeelte (midden foto) en de poot naar het noorden staan (poot onder de opening zodat bij kantelen het statief stabiel blijft).
Op de tablet/GSM krijg je eerst instructies om de Seestar onder 51° te zetten. Dat is met die frictieknop zeer snel en makkelijk te doen. Dan ga je naar de tweede stap in de alignment en ga je enkel nog de horizontale rotatie wat moeten bijstellen. Hieronder een screenshot van gisterenavond na minder dan 15 seconden instellen. Het is niet perfect (zie de 0.6°) maar voor een 250F5 telescoop is dat ruim voldoende. Het statief is zeer compact en gebruik ik ook voor andere doelen.

Hieronder kan je een foto’s zien van een mislukte opname C22 (zou niet weten wat de Seestar in focus had ipv C22) maar waarbij je kan zien dat de sterren perfect rond zijn. Dit zijn 104 subs van 60 seconden.
Origineel + aberratie quadrant.

Omdat het toch een zeldzaamheid is geworden om nog eens een opname te starten, heb ik ook mijn GSO200f4 met de 585pro op IC5146 gezet. De opname heb ik moeten stoppen vanaf 23u omdat er wolken voorspeld waren maar ik heb 65 opnames van 3 min of een goede 3 uur opname. Het is zeker geen topper van opnames maar toch wel leuk om nog eens iets te kunnen delen.

Gisterenavond kijk ik buiten en zie ik sterren. Snel even https://clearoutside.com/ checken en inderdaad, de nacht blijft open met een maan <15%.

Snel het dak openschuiven van mijn observatorium en NiNA starten. Voor het kiezen van een object, ga ik snel kijken op https://telescopius.com/. Ik zoek naar een object dat ik nog niet veel heb geprobeerd. IC5070 of Pelican Nebula. Alhoewel ik de nevel onmogelijk volledig in beeld kan krijgen, kan ik wel de nek in beeld brengen.

De settings van NiNA neem ik gewoon uit een template van 3 min/light met met refocus elke 5 frames en dithering.

Na een nachtje laten draaien, blijk ik 73 opnames te hebben dus een goede 3.5 uur opname. De bewerking hou ik simpel met Siril. Stacking, deconvolutie met Cosmic Clarity, background extractie met GraXpert en noise reduction in Gimp. Wat stretching in Siril met de nieuwe “Generic Hyperbolic Stretch Transformation” en bewerking is afgerond. Ik zou nog iets meer kunnen nabewerken, maar less is more. 😉

Mijn oude EQ5N heeft nog nooit goede guidance waardes gehad. Hierdoor heb ik typische een zeer hoge uitval van opnames. Omdat ik al een tijdje twijfel tussen vervangen van deze EQ5 (of mijn tweede EQ5 ombouwen met de motoren van de eerste) met een harmonic drive systeem, geeft ik mijn Skywatcher EQ5N een laatste poging.

Hieronder kan je de verbeteringen zien die ik heb geboekt. De bedoeling is om met de EQ5 onder de 1″ te geraken, wat voor een wormwiel EQ5 niet slecht is. De EQ6R pro met riem gaat hier ruim onder.

• poging 1: Total: 1.42″ (0.35 px)
• poging 2: Total: 1.05″ (0.26 px)
• Poging 3: Total: 0.88″ (0.22 px)  < Nu

Ook op de harmonische fout heb ik enorme stappen vooruit genomen:

• poging 1: Harmonische op 600sec met fout 11″
• poging 1: Harmonische op 600sec met fout 4″
• poging 1: Harmonische op 600sec met fout 2.1″ < Dit kan de software normaal makkelijk opvangen

Technisch: Wat zijn de stappen die ik ondernomen heb?

De RA (ronddraaiend gedeelte incl contra gewichten) en de DEC (de kop zelf) zijn eigenlijk identiek opgebouwd. 

1. Verwijder de motor door de bout (4) hieronder los te draaien.  Deze zit bij de DEC makkelijk zichtbaar, bij de RA moet je de tilt van de mount aanpassen zodat de kop bijna horizontaal staat.  Dan zie je gat met een bout.
2. Nu verwijder je de twee bouten (1) en twee bouten (3).
   De (3) bouten dienen om het wormwiel op het chassis te klemmen in hoogte, de (1) bouten om het wormwiel tegen de tanden van de as te duwen.
   Inbus (2) dient dan weer om het wormwiel weg te duwen van de tanden van de as.
3. Het wormwiel heeft langs de linkse zijde foto (en ook volgende foto van moer) een buiten en binnen moer.  Met de binnenste zet je de spanning op het wormwiel en met de buitenste zet je dan alles weer vast.
   
   Hoe afstellen?
   Je draait het wormwiel rond.  Dit moet zeer los kunnen ronddraaien (was bij mij schokkerig).  Indien niet vrij ronddraaien, dan de binnenste moer iets losser zetten.  Let er wel op dat de as zelf niet horizontaal kan bewegen
   in zijn behuizing.  Als je de binnenste te los zet, dan kan je worm van links naar rechts bewegen. 
   Dat was ook op mijn andere EQ5 en LXD75 het probleem.  Als je de kop van de montering draaide naar links of rechts, zag je het tandwiel op de worm-as lichtjes naar binnen en buiten bewegen.
   
   
4. Wormwiel behuizing terugzetten en de bouten (3) vingervast zetten.  Deze zeker niet te vast want anders werken bouten (2) niet meer.  De Bouten (3) gaan zelf meer klemmen bij aandraaien (1).
5. Nu komt de echte tuning van de backlash.
   
   Hoe afstellen?
   Draai bouten (1) los en draai dan inbus (2) iets dieper en draai bouten (1) weer vast (iets meer dan vingervast).   Draai dat het wormwiel (via tandwiel) in beide richtingen.  Als je voelt dat het wormwiel geen tegenstand heeft in een
   kleine zone voor de telescoopvoet begint te bewegen, dan hebben we backlash of zit wormwiel niet dicht genoeg bij tanden van de as.  Indien zo, draai bouten (1) weer los en draai inbus (2) iets uit.  Hierdoor ga je dus bij opspannen van
   bouten (1) toelaten dat het wormwiel dichten op de tanden van de as zitten.  Terug bouten (1) vastdraaien en heb je nog speling?  Dit herhalen tot je bijna geen speling meer hebt MAAR ook niet teveel inbus (2) uitdraaien want dan ga
   je voelen dat roteren van het wormwiel lastiger wordt.  Dit krijg je wanneer wormwiel klemt op tanden van de as.  Dit is wanneer je die harmonische fout krijgt want als je teveel klemt en de tanden zijn niet altijd perfect even hoog, dan
   krijg je bij elke rotatie van het wormwiel een moment waarop ineens alles stroever wordt.  (wat ik dus duidelijk had bij poging 1 en 2).
   
   
6. Terugzetten van de motor.
   
   Hoe afstellen?
   Via bout (4) ga je de motor terugzetten.  Hierbij moet je ervoor zorgen dat de motor mooi parallel aan de mount op zijn voet staat en zijn tandwiel mooi op het tandwiel van wormwiel rust.  Gewoon contact, niet spannen.
   Bij een EQ5, zal je zien dat je op de motor een dubbel tandwiel hebt (zie ook foto).  Zorg er steeds voor dat het tandwiel van het wormwiel mooi draait op het kleinste tandwiel MAAR zorg er ook voor dat er een kleine ruimte
   blijft tussen het tandwiel wormwiel en het tweede tandwiel van de motor.  Indien niet, dan kan bij rotatie het tandwiel van wormwiel slepen tegen het tweede grote tandwiel van de motor.
   
   
7. Nu is alles afgesteld en kan je best met de remote of Kstars/NiNA eens de motoren een rondje laten draaien.  Het geluid moet constant blijven.  Geen dalen en pieken.  Indien ok, dan testen op de sterren.
   

Diavoorstelling

Gisterenavond was ik met mijn schoonfamilie in het observatorium Cozmix in Brugge. (https://www.cozmix.be/nl)

Dit observatorium werd in de jaren 80′ opgericht in een prachtige bosrijke omgeving.  

Tijdens de dag kan je leuke fietsritten in de omgeving maken en op het terras van het cafe naast het observatorium genieten van een hapje en drankje.

Zo ontdekten we ook deze locatie en hadden de plannen gesmeed om eens terug te komen wanneer het observatorium open is.

Hieronder een kort verslagje met enkele indrukken.  Happy reading

Gisterenavond was het moment van de geplande uitstap.
Via een draaitrap ga je naar het 3de verdiep waar je een voorstelling hebt met foto’s en doe-materiaal evenals een planetarium waar je in een kleine koepelzaal kan kijken naar verschillende voorsteliingen zoals het ontstaan van de aarde of een begeleide voorstelling van wat te zien valt deze vanavond in de ruimte. (stellarium op hormonen)  Dat wordt door een 4K projector gestuurd, waarbij je ook interactieve beelden kan bekijken, tijdens de sterrenwandeling.  Een leuke ervaring.  

De originele planetarium projector is er nog, maar lijkt niet meer in gebruik.

Na de voorstelling gaat het dan nog hoger via de draaitrap naar de telescoopzaal.   Hier zien we een combinatie van 3 telescopen waarbij een 20 cm refractor, een 30 cm Schmidt-Cassegrain en een Lunt refractor voor H-alfa. De telescopen zijn nog met de hand gemaakt en vooral voor een SC vind ik dat toch wel opmerkelijk.  De koepel zelf is nog van lokaal hout gemaakt waarbij elke plankje met de hand op maat werd gemaakt. De exacte specificaties van de telescoop heb ik niet kunnen vinden, maar de refractor leek me een F15 (dus 3m).  De SC heeft een dauwkap maar de presentator gaf aan dat beide dezelfde focal lengte hebben, wat visueel wat zou kunnen kloppen.
Dat maakt de SC een 3000/30 = F10.

De observaties waren de maan -> jupiter -> de maan daar de andere gekende objecten buiten het gezichtsveld zaten en er geen perfecte duisternis was.  Alles sluit om 22u dus we zitten nog een stuk in de schemerzone.

Wat me vooral opviel is hoe verwend we zijn geworden.  Ik was eigenlijk echt ontgoocheld in de kwaliteit van beide telescopen.  Deze zijn wel 40 jaar oud, maar mijn oude C8 (dus een Schmidt-Cassegrain van 20 cm f10) van dezelfde leeftijd, gaf zeker even goede beelden zelf misschien beter.  Stof op de spiegels/lens of slechte oculair?  Eigenlijk met een MAK127 of groter, heb je betere details op de maan. De refractor was, ondanks zijn omvang, ook niet in staat om zeer goed de manen van jupiter te onderscheiden. 

Toch was de schoonfamilie zwaar onder de indruk en ik verwijt mijn kritiek dan ook gewoon aan teveel verwachtingen en te verwend.

Zeker een aanrader voor de familie maar wegens locatie in de bossen en geen drankmogelijkheid, kan je dit best inpassen met een bezoek aan Brugge.